علی کشاورز

تعریف: تجارت الکترونیکی عبارتست ازاستفاده سیستماتیک منطم و با قاعده از پیشرفت های فن آوری شبکه ای و ارتباطات برای بهبود روش هایی که یک شرکت برای تعامل با فروشندگان و مشتریان خود به کار می گیرند. تجارت الکترونیکی یک موضوع اختیاری نیست. بلکه الزام و ضرورتی اجتناب ناپذیر برای تجارت در دنیای امروز است.

مفاهیم اساسی در تجارت الکترونیکی

انواع تجارت الکترونیکی: در تجارت الکترونیکی 2نوع رابطه وجود دارد.1-رابطه بنگاه-به-مصرف کننده. 2- رابطه بنگاه-به-بنگاه.

1-رابطه بنگاه-به-مصرف کنندگان: این معاملات نسبتأ ساده است. برای متال

برای خرید کتاب، ایستگاه وب شرکت را مطالعه و انتخاب های مختلف در سایت را مشاهده می کند. آنگاه یک فرم سفارش را تکمیل می کند و در همان زمان، بهای خرید را با استفاده از کارت اعتباری می پردازد، شرکت نیز پس از آن کالاها را ارسال می کند و معامله کامل می شود. یکی از عناصر تجارت الکترونیکی بنگاه-به-مصرف کننده،عنصر اعتماد است. مصرف کنندگان می خواهند بدانند 1-آیا ماملات شرکت قانونی است؟ 2- آیا شرکت اطلاعات مشتریان را محرمانه تلقی می کند؟ 3-شرکت چه نوع خدمات پستی و سفارشی ارايه میکند؟ برای پاسخگویی به این سؤال ها ، انجمن حسابداران رسمی آمریکا یک سری خدمات اطمینان دهی به نام "امین وب" ارایه کرده است. امین وب از چندین جنبه با اهمیت با سایر شیوه های اطمینان دهی متفاوت است:

1-دامنه عملیات امین وب، گسترده است.نه تنها قانونی بودن تجارت را تأیید می کند، بلکه اطمینان لازم را درباره فعالیت های آن شرکت نیز می دهد.

1. 2-شرکت هایی که در آزمون امین وب موفق می شوند، می توانند آرم (نشان) مشخص در شبکه الکترونیکی خود قرار دهند. برای گرفتن آرم امین وب، فروشندگان باید کلیه اطلاعات مربوط به روش های برگشت کالا و شماره های خدمات مشتریان ، اطلاعات زمان تحویل کالا را افشا کنند. این آرم نشان می دهد که حسابدار رسمی به دقت به تمام مراحل انجام کار رسیدگی و نظارت دارد.

3-آرم امین وب تنها 90 روز اعتبار دارد، پس از آن شرکت باید آزمون مجددی جهت اخذگواهی مجدد بگذراند.

2. 2- رابطه بنگاه-به-بنگاه: در تجارت الکترونیکی بنگاه به بنگاه نیز اطلاعات(مشابه تجارت الکترونیکی بنگاه به مصرف کننده) زیادی میان شرکت ها مبادله می شود. اما این اطلاعات به صورت الکترونیکی مبادله می شود که نیاز به کارگیری قابلیت ها و ظرفیت های مبادله الکترونیکی داده است.

تفاوت میان تجارت الکترونیکی بنگاه-به-مصرف کننده و بنگاه-به-بنگاه:

1-حجم معاملات الکترونیکی بنگاه به بنگاه در بیشتر مواقع بیشتر از معاملات بنگاه به مصرف کننده است.2- به جز خریدهای متفرقه بیشتر بنگاه ها معامله با شرکت هایی که با آنها رابطه فعال و پویایی دارند را ترجیح می دهند. بنابراین به دلیل آشنایی طرفین معامله نسبت به یکدیگر نیاز کمتری به خدمات اطمینان دهی وجود دارد. 3- از نظر تأکید بر حسابدهی و پاسخگویی و کنترل نیز با هم تفاوت دارند.

مبادله الکترونیکی داده:

مبادله الکترونیکی داده، عبارتست از مبادله الکترونیکی اطلاعات میان شرکت های تجاری.

مزایا:1- مبادله الکترونیکی داده با حذف ورود دستی داده های مورد نیاز به سیستم دقت و صحت آنها را بهبود می بخشد.2-با حذف ضرورت انتقال ، پردازش و ذخیره سازی اسناد کاغذی ، هزینه های مربوط را نیز کاهش می دهد.3- با بهبود سرعت مبادله اطلاعات شرکت ها قادر می شوند، موجودی کالای کمتری نگهداری کنند.

معایب: هزینه مبادله الکترونیکی داده اولین مانع برای استفاده شرکتهای کوچک از این است .دوپیشرفت مهم درحال ازبین بردن این مانع (هزینه )هستند.

اول"شبکه اینترنت نیازبه استفاده ازخطوط شبکه مخصوص راازبین میبرد.

دوم" زبان علامتی قابل توسعه ،زبان استاندارد،تعریف داده ها درصفحات وب،نیازبه نرم افزارهای پیچیده برای ترجمه اسنادایجادشده توسط شرکتهای مختلف رامرتفع میسازد.

استفاده کامل ازمنافع حاصل ازمبادله الکترونیکی داده ،مستلزم این است که مبادله لکترونیکی داده به طورکامل باسیستم اطلاعاتی حسابداری شرکتها یک پارچه شود.

کل 1-7 تفاوت میان سیستم های مبادله الکترونیکی داده کاملایک پارچه ومبادله الکترونیکی مستقل رانشان میدهد.مبادله الکترونیکی داده مستقل ،صرفاشیوه ای دیگربرای استفاده تلفن وفاکس است .این روش ،درصرفه جویی هزینه هاوبهبوددقت موفق نیست .همچنین دربه حداکثررساندن خدمت به مشتریان نیزناموفق است .

معامله کامل بایدشامل مبادله وجوه برای دریافت کالاها وخدماتی باشدکه خرریداری شده است .اصطلاح انتقال الکترونیکی وجوه به انجام پرداختهای نقدی به صورت الکترونیکی به جای پرداخت توسط جک اشاره دارد.انتقال الکترونیکی وجوه معمولااز طریق اتاق پایاپای خودکارسیستم بانکی انجا م میشود،که 2نوع پرداخت وجوددارد

1- بستانکاراتاق پایاپای خودکار،عبارتست ازدستوربه بانک برای انتقال وجوه ازیک حساب بانکی به جای دیگر.

2-بدهکاراتاق پایاپای خودکار،عبارتاست ازدستوربه بانک برای انتقال وجه نقدازسایرحسابهابه یک حساب معین .

اگرچه تقریبا کلیه بانکها توانایی دریافت وارسال وجه نقدازطریق شبکه اتاق پایاپای رادارند،ولی هربانکی قابلیت پذیرش وپردازش وارسال الکترونیکی داده هاراندارد.

درنتیجه بسیای ازشرکتها مجبورمیشوند ازیک شبکه برای انتقال الکترونیکی وجوه وازیک شبکه مستقل دیگربرای انتقال الکترونیکی داده استفاده کنند.شکل شماره 3-7 .راه حل ایده ال یکپارچه کردن سیستم انتقال الکترونیکی وجوه بامبادله الکترونیکی داده است که مبادله الکترونیکی داده های مالی نامیده میشود .مزایای کامل مبادله الکترونیکی داده های مالی زمانی اشکارمیشودکه بانک ها ی خریداروفروشنده هردوقابلیت اجرای مبادله الکترونیکی داده راداشته باشند. به هرحال حتی اگربانک فروشنده قابلیت اجرای مبادله الکترونیکی داده رانداشته باشد خریدارمیتواندارسال داده ها ودستورانتقال وجه راباهم دریک پیام برای بانک خودارسال کند به طورمتناوب خریدارمیتواندبه وسیله شبکه باسرویس اضافه مالی ،مبادله الکترونیکی داده رااجراکند. این شبکه سازمان مستقلی است وسخت افزارونرم افزارهای تخصصی رابرای پیوستن شبکه های مختلف مبادله الکترونیکی داده باشبکه اتاق پایاپای خودکارمورداستفاده توسط سیستم بانکی برای انتقال الکترونیکی وجوه ،ارایه کند.

دراین روش خریدارداده های ارسال وجه ودستورانتقال وجه راباهم ارسال میکندولی فروشنده اطلاعات مبادله الکترونیکی داده وانتقال الکترونیکی وجوه رابه طورجداگانه

دریافت خواهدکرد.دراین روش خریدارازمزایای مبادله الکترونیکی داده های مالی به طورکامل بهره مندمیشودولی فروشنده نمیتواندچنین عملی راانجام دهد.

تاثیرتجارت الکترونیک

1-سوداوری وکاهش هزینه ها

2-سرعت

3-ایجادفرصت های جدید

4-نواوری های جدید

تجارت الکترونیک میتواندبه طورمستقیم وغیرمستقیم برهرمرحله اززنجیره ارزش واحدتجاری تاثیربگذارد .بیشترین تاثیران برفعالیت های فروش وبازاریابی است .

برای مثال ،شرکت CDNOW به طورکامل موجودی های خودراحذف کرده است وسفارشات فروش رادراستگاه وب قرارداده وسپس به طورمستقیم توزیع وحمل سی دی های طراحی شده برای مشتریان راانجام میدهد.

همچنین محصولاتی مثل کتاب ،نرم افزاروموزیک رامیتوان دیجیتالی کردوحتی مراحل زنجیره ارزش تدارکات درونی وبیرونی انهامیتواندبه طورالکترونیکی انجام شود.این موضوع موجب صرفه جویی ببسیارزیادی درهزینه خریدوفروش شرکتهامیشود.

انواع طرح شبكه : 1-شبكه محلي 2-شبكه گسترده

شبكه محلي:الف)طرح ستاره اي ب)طرح حلقه اي ج) طرح اتوبوسي

طرح ستاره اي

ü هر دستگاه بصورت مستقيم به سرويس دهنده مركزي متصل است و كليه ارتباطات توسط سرويس دهنده مركزي كنترل مي شود

ü پر هزينه است و سيم كشي زيادي دارد

ü در صورت از كار افتادن يك گره ساير بخش ها تحت تاثير قرار نمي گيرد

طرح حلقه اي:براي كنترل جريان داده ها و جلوگيري از بر خورد انهااز نرم افزار كدگذاري بنام نشانه استفاده مي شود. نرم افزار بطور مداوم در حلقه گردش مي كند .شبكه حلقه اي نشانه نيز مي نامند

طرح اتوبوسي

ü كنترل ارتباطات به صورت غير متمركز انجام مي شود

ü از نرم افزار الگوريتمي براي كنترل ارتباطات استفاده مي شود. براي اداره شرايطي كه دو يا چند گره

در يك زمان انتقال را انجام داده وموجب برخورد مي شود.

ü ساده است ولي هر چه تعداد گره ها بيشتر شود عملكرد ان كاهش مي يابد

عوامل موثر در عملكرد شبكه محلي:

· پهناي باند سيم هاي ارتباطي:معمولا ساختار شبكه هاي محلي شامل كابل مخابراتي يا فيبر نوري است

· تعداد گره ها:با افزايش گره ها عملكرد كاهش مي يابد

· وي‍‍زگي سرويس دهنده:اندازه و قدرت سرويس دهنده بر عملكرد شبكه مخصوصا در شكل ستاره اي تاثير بيشتري دارد

روش هاي طراحي شبكه هاي گسترده

v متمركز:همه دستگاهها به يك رايانه بزرگ متصل هستند

مزايا:كنترل بهتر ،كاركنان فن اوري اطلاعاتي با تجربه ترو برخي صرفه هاي اقتصادي را فراهم مي كند

معايب:پيچيدگي بيشتر –مخارج بيشتر ارتباطات-انعطاف پذيري كمتر در رفع نياز هاي كاربران

v غير متمركز:هر واحد رايانه شبكه محلي خاص خود را دارد

‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍مزايا:تامين بهتر نياز هاي كاربران-كاهش هزينه ارتباطات

معايب:پيچيدگي هماهنگي ذخيره اطلاعات در مناطق مختلف-افزايش هزينه سخت افزار-مشكلات اجراي كنترل هاي موثر در سيستم

v سيستم پردازش توزيعي داده:تركيبي از سيستم هاي متمركز و غير متمركز است.هر منطقه براي پردازش ،رايانه هاي خاص خود را دارد پس مزاياي غير متمركز را دارد . سيستم هر منطقه به رايانه هاي بزرگ شركت متصل است كه از مزاياي سيستم متمركز است.

مزايا:رايانه هاي واحد هاي مختلف يكديگر را پشتيباني مي كنند-احتمال خطر از دست رفتن اطلاعلت پايين است-هر سيستم منطقه اي مثل ماجول است كه به اساني توسعه مي يابد،بهنگام مي شودو حذف مي شود

معايب:نياز ها و موقعيت هاي مختلف موجود است-وظايف هماهنگي سيستم و نگه داري سخت افزار و نرم افزار و يكنواختي داده ها مشكل است.

استاندارد سازي و كنترل در اين سيستم مشكل است چون اختيارات و مسئوليت ها توزيع شده است-دوباره كاري در مكان هاي مختلف است كه هزينه ذخيره سازي و عدم يكنواختي و عدم ثبات را افزايش مي دهد.

سيستم سرويس دهنده و سرويس گيرنده

بسياري از شبكه هاي محلي و گسترده بصورت سيستم سرويس دهنده و سرويس گيرنده راه اندازي مي شود

§ دو لايه:بانك اطلاعاتي در سرويس دهنده است.هر سرويس گيرنده يك نسخه نرم افزار كاربردي ويك واحد پردازش گر مركزي براي پردازش محلي دارد. بسياري از سرويس گيرنده ها از رايانه پنتيوم دو استفاده مي كنند

مزايا:انعطاف پذيري براي تامين نياز هاي كاربران-سادگي در طراحي و كنترل كلي عمليات

معايب:هزينه زياد،زيرا كاربران براي پردازش سرويس گيرنده قوي نياز دارند-نسخه هاي متعدد نرم افزارها خريداري مي كنند كه هزينه بر است

§ سه لايه:دو سطح سرويس دهنده باعث كاهش هزينه محاسبات مي شود. سرويس دهنده سطح بالا بانك اطلاعاتي دارد سرويس دهنده سطح دو نرم افزار كاربردي را ذخيره مي كند بيشتر فعاليت ها ي پردازش در اين سطح است . سرويس دهنده سطح سه هزينه پردازش را به سه طريق كاهش مي دهد :

ü چون پردازش كمتر است سرويس گيرنده با كارايي كمتر و واحد هاي پردازشگر و حافظه موقت كمتر و ارزانتر مورد استفاده است

ü نسخه هاي كمتري از نرم افزار ها خريداري مي شود

ü هزينه انتقال داده كاهش مي يابد چون حجم بالاي داده ها بجاي ارسال براي هر يك از سرويس گيرنده ها ابتدا بين دو سطح سرويس دهنده ها ارسال مي شود كارايي مي تواند اندك باشد زيرا پردازش كمي در اينجا صورت ميگيردمعايب:پر هزينه است و توسعه ان مشكل است برنامه هاي كاربردي اجرا مي شودبهترين طرح به نياز خاص هر سازمان بستگي دارد براي اجراي موثر و كارامد فعاليت ها اصول اساسي در تجارت الكترونيكي ضروري است

كنترل در تجارت الكترونيكي

ü اعتبار رويدادها:رويداد واقعا رخ داده باشد. وجود دو شرط لازم است:تاييد و تصديق معامله توسط طرف مقابل و اطمينان از اينكه اطلاعات در زمان انتقال بين خريدار و فروشنده هيچ تغييري نمي كند.